نویسنده: یکی بدون اون یکی
امیرپرویز پویان،مبارز و جامعه شناس مارکسیست فدایی مخالف نظام شاهنشاهی،نوشتاری در باب لزوم مبارزه مسلحانه و رد تئوری بقا حداقلی دارد.

نوشتاری که شروعی برای تمایل بیش تر جامعه و گروه های مارکسیستی به مبارزات رادیکال تر در دوران حکومت پیشین در نظر گرفته می شود.

در نهایت، امیر پرویز پویان در سال ۱۳۵۰ در جریان درگیری با ساواک کشته شد.

میراث او تاکید بر مبارزه مسلحانه و نامی بود که بعد ها در ترانه شب نورد تکرار شد و به حافظه جمعی فارسی زبانان پیوست.

در بحبوحه انقلاب، در سال پنجاه و هفت شجریان ترانه ای را که شعر آن، مدت ها پیش توسط اصلانیان نوشته شده بود را منتشر کرد:

شب نورد
مضمون و محتوای ترانه چنین بود:

برادر بیقراره

برادر شعله واره

برادر دشت سینه‌ش لاله زاره

شب و دریای خوف‌انگیز و توفان

من و اندیشه‌های پاک پویان

ترانه ای که مردم را در ابتدای انقلاب به وجد می آورد و صدای سوگی برای کشته شدگان و سرکوب شدگان حکومت پهلوی بود.
و گرامی داشتی برای یک چریک جوان که به دست ساواک کشته شده بود.
سوگی برای گذشته ای تلخ،که قرار نبود در آینده تکرار شود.

پس از انقلاب و سقوط پهلوی،جامعه و سازمان های سیاسی، متاثر از سرکوب و خلع سلاح تازه و درک جدیدی که به واسطه تغییر شرایط سیاسی به دست آمده بود،برای مدتی ایده جنگ نظامی با حکومت تازه و ایده مبارزه مسلحانه را کنار گذاشتند.

سخنان تازه ای پیش رو بود.
اول قرار بود که همه امکانی برای مشارکت سیاسی داشته باشند.
و سپس احزاب سکولار با یک قتل عام و جنگ توسط جمهوری اسلامی و جنگ بعث مواجه شدند.

پس از جنگ انتظار میرفت که به تدریج جمهوری اسلامی اصلاح و به یک حکومت آزادانه تر تبدیل شود.

جامعه زخمی از انقلاب و جنگ، بلافاصله سودای انقلابی خونین را در سر نداشت.

اما خیالی خام بود.

به مرور اهداف اصلاحات شکست خوردند و جنبش های اعتراضی حتی فراگیر تر شدند.

اعتراض به ایده انقلاب تبدیل شد و جامعه پس از کشتار ها و بی نتیجه دیدن ایده اصلاحات،به لزوم جنگیدن با حکومت تازه که حالا نیم قرن از عمرش میگذشت رسید.

امروز

پس از نیم قرن، رسانه ها نوشتند‌، امیر پویان در ۱۹ دی ۱۴۰۴ در ساری دستگیر شده و با حکم اعدام رو به رو است!

ما نامی را که نیم قرن فراموش کرده بودیم به خاطر آوردیم.

اتهام امیر پویان، محاربه و جنگ علیه حکومت است!

حکومتی که پیش تر از تلویزیون رسمی،در هجدهم دی ماه اعلام کرده بود که معترضان را به قتل خواهد رساند.

این که جنگ با حکومت از کجا آغاز میشود؟

پاسخ اش در یک فرایند تدریجی است.
اساسا جامعه یک نیروی میلیتاریست نیست و تنها در وضعیت نارضایتی و در خطر قرار گرفتن بقا اش یا حداقل داشتن چنین درک مشترکی، دست به شورش گسترده میزند و اگر کشتار اتفاق بیفتد طبعا در وضعیت خشونت بار،جامعه به خشونت کشیده می شود.

پویان و اندیشه اش آخرین پاسخ به چگونگی حل امر سرکوب اند.
پاسخی با هزینه ای بس گزاف!