سُهیل عربی: منظور کروپوتکین از مالکیّت چیست؟

سُهیل عربی: منظور کروپوتکین از مالکیت چیست؟

Crimes, argues, are supported mainly by idleness, law and authority. In a society without government and property, there would be little incentive to crime, and the crimes of passion which might still exist are not likely to increase because of lack of punishment…

#کروپوتکین استدلال می‌کند که جرایم عمدتاً توسط بیکاری، قانون و اقتدار پشتیبانی می‌شوند. در جامعه‌ای بدون حکومت و مالکیت* ، انگیزهٔ کمی برای جرم وجود خواهد داشت و جرایم ناشی از شور و احساس که ممکن است همچنان رخ دهند، به‌سبب نبود مجازات افزایش نخواهند یافت. کسانی که همچنان دچار اختلال ذهنی باشند یا به‌طور مداوم ضداجتماعی بمانند، در درون جامعه با رفتاری برادرانه و حمایت اخلاقی روبه‌رو خواهند شد. از این‌رو، او به‌جای قانون پیشنهاد می‌کند به شبکهٔ سنتی عرف و توافق آزاد بازگردیم؛ شبکه‌ای که قرن‌ها روابط انسانی را متحد و تنظیم کرده است.

اما منظور کروپوتکین از مالکیت چیست؟
صرفا مالکیت بر ابزار تولید یا هر نوع مالکیتی؟

#فلسفه #آنارشی #آسیب_شناسی

پاسخ:
Crimes, argues, are supported mainly by idleness,…

#کروپوتکین استدلال می‌کند که جرایم عمدتاً توسط بیکاری، قانون و اقتدار پشتیبانی می‌شوند. در جامعه‌ای بدون حکومت و مالکیت* ، انگیزهٔ کمی برای جرم وجود خواهد داشت و جرایم ناشی از شور و احساس که ممکن است همچنان رخ دهند، به‌سبب نبود مجازات افزایش نخواهند یافت. کسانی که همچنان دچار اختلال ذهنی باشند یا به‌طور مداوم ضداجتماعی بمانند، در درون جامعه با رفتاری برادرانه و حمایت اخلاقی روبه‌رو خواهند شد. از این‌رو، او به‌جای قانون پیشنهاد می‌کند به شبکهٔ سنتی عرف و توافق آزاد بازگردیم؛ شبکه‌ای که قرن‌ها روابط انسانی را متحد و تنظیم کرده است.

اما منظور کروپوتکین از «مالکیت» (Property) چیست؟

کروپوتکین در نوشته‌هایش (به‌ویژه فتح نان، سخنان یک شورشی، کمونیسم و نظام دستمزد، و مقالات مربوط به سلب مالکیت) مفهوم «مالکیت» را بسیار گسترده‌تر از صرفاً «مالکیت ابزار تولید» تعریف می‌کند. او بین دو چیز تمایز می‌گذارد:
۱. آنچه باید الغا شود: مالکیت خصوصی (Private Property)
کروپوتکین مالکیت خصوصی را هر چیزی می‌داند که بتوان با آن دیگران را استثمار کرد. این شامل موارد زیر است:
زمین (کشاورزی و شهری)
معادن
کارخانه‌ها، ماشین‌آلات و ابزار تولید
راه‌آهن، بنادر و وسایل ارتباطی
خانه‌های مسکونی بزرگ، ویلاها و مسکن‌های اجاره‌ای
انبارها، کالاهای انباشته‌شده و سرمایه
بانک‌ها و پول به‌عنوان وسیلهٔ انباشت
او صریحاً می‌گوید:
«سلب مالکیت — این واژهٔ راهنمای انقلاب آینده است… سلب کامل مالکیت از همهٔ کسانی که وسیلهٔ استثمار انسان‌ها را در دست دارند؛ بازگرداندن به اجتماعِ ملت همهٔ آنچه که در دست هر کسی بتواند برای استثمار دیگران به کار رود.»
(سخنان یک شورشی)
و در فتح نان:
«همهٔ آنچه برای تولید لازم است — زمین، معادن، راه‌ها، ماشین‌آلات، مواد غذایی، مسکن، آموزش، دانش — همه در طول تاریخ طولانی غارت، مهاجرت اجباری و جنگ‌ها به دست عده‌ای معدود افتاده است.»
کروپوتکین معتقد است که هرگونه حفظ مالکیت خصوصی (حتی فقط در حوزهٔ مصرف) نظام دستمزد و استثمار را دوباره احیا می‌کند. بنابراین او با جمع‌گرایانی که می‌گفتند «ابزار تولید عمومی شود اما کالاهای مصرفی خصوصی بماند» مخالف بود.
۲. آنچه باقی می‌ماند: تملک شخصی (Personal Possession / Use)
کروپوتکین مالکیت شخصیِ اشیایی را که فرد واقعاً استفاده می‌کند، به رسمیت می‌شناسد:
لباس‌ها
وسایل شخصی
کتاب‌ها
وسایل خانهٔ کوچک
قطعه زمین کوچکی که دهقان خودش با خانواده‌اش کشت می‌کند (بدون کار مزدی)
او تأکید می‌کند که انقلاب نباید به باغچهٔ کوچک دهقان یا کلبهٔ کارگر دست بزند. آنچه الغا می‌شود، حق انحصاریِ تصاحب و بهره‌کشی است، نه استفادهٔ شخصی.
خلاصهٔ موضع کروپوتکین:
نوع مالکیت
وضعیت در جامعهٔ مورد نظر کروپوتکین
ابزار تولید (زمین، کارخانه، ماشین)
مالکیت مشترک جامعه
مسکن بزرگ و اجاره‌ای
مالکیت مشترک (در اختیار جامعه)
کالاهای انباشته و سرمایه
مالکیت مشترک
اشیای شخصی مورد استفاده
تملک شخصی (possession)
قطعه زمین کوچک خودکشت
تملک شخصی تا زمانی که با کار مزدی همراه نباشد
کروپوتکین بارها تکرار می‌کند که ثروت موجود محصول کار جمعی نسل‌های گذشته و حال است؛ بنابراین متعلق به همه است. شعار او این است:
«همه چیز متعلق به همه است.»
این موضع او را از پرودون (که بین «مالکیت» و «تملک» تمایز می‌گذاشت و بازار را حفظ می‌کرد) و از جمع‌گرایان آنارشیست اولیه متمایز می‌کند و او را به سمت کمونیسم آنارشیستی («از هر کس به اندازهٔ توانش، به هر کس به اندازهٔ نیازش») سوق می‌دهد.

https://t.me/soheil_Arabiii645